Praca na drabinie – najważniejsze kwestie BHP. Sprawdź, o czym warto wiedzieć

Ocena ryzyka i organizacja pracy na drabinie

Każda praca wykonywana na drabinie powinna być poprzedzona rzetelną oceną ryzyka, nawet jeżeli mówimy o zadaniach rutynowych i krótkotrwałych. Pracodawca bądź osoba odpowiedzialna za nadzór powinna zastanowić się nad tym, czy użycie drabiny w danej sytuacji jest w ogóle zasadne. Przepisy BHP są jasne: drabina jest środkiem dostępu, a nie stanowiskiem stałej pracy, dlatego też jeżeli istnieje możliwość zastosowania stabilniejszego rozwiązania (np. podestu roboczego, rusztowania lub wózka magazynowego) powinno się je preferować. Jednak w większości przypadków, zwłaszcza podczas krótkich prac konserwacyjnych, drabiny aluminiowe pozostają jednym z najbardziej praktycznych wyborów.

Organizując pracę na drabinie dobrze jest zwrócić uwagę na to, jakie warunki panują w otoczeniu. Stabilne, równe oraz suche podłoże stanowi absolutną postawę. W przypadku gdy podłoże jest śliskie lub nierówne, drabina może się przesunąć – doprowadzając przy tym do poważnych wypadków. W środowisku magazynowym, dodatkowym wyzwaniem jest ograniczona przestrzeń pomiędzy regałami, a do tego ciągły ruch wózków widłowych. Tego powodu strefa pracy powinna być zabezpieczona oraz oznaczona w taki sposób, by żadna z osób postronnych nie miała możliwości przypadkowego wejścia w miejsce, gdzie stoi drabina. W ramach oceny ryzyka analizie podlega również przewidywane obciążenie drabiny. W związku z tym uwzględnia się ciężar pracownika, a także wagę narzędzi i materiałów jakie będą używane. W przypadku drabin magazynowych bardzo ważne jest, aby zamiast trzymać towary w rękach wykorzystywać specjalne uchwyty, co pozwala na zachowanie zasady trzech punktów podparcia, która jest kluczowa z perspektywy bezpieczeństwa.

Niewiele osób przywiązuje wagę do kwestii czasu jaki spędza się na drabinie podczas wykonywania prac na wysokości – tymczasem kwestia ta uchodzi za naprawdę istotną z punktu bezpieczeństwa. Szacuje się, że im dłużej pracownik znajduje się na drabinie, tym większe jest ryzyko utraty równowagi, zmęczenia oraz nieuwagi. Stąd przy dłuższych zadaniach powinno się rozważyć inne rozwiązania niż drabina. W tym miejscu dobrze zaznaczyć, że zgodnie z dobrymi praktykami czas pracy na drabinie nie powinien przekraczać kilkunastu minut bez przerwy.

Praca na drabinie powyżej 1m – wyszkoleni pracownicy kluczem do bezpieczeństwa

Od wysokości jednego metra każda praca z definicji staje się „pracą na wysokości” w kontekście BHP. W praktyce oznacza to więc konieczność wdrożenia procedur, które do tej pory mogłyby wydawać się zarezerwowane wyłącznie dla bardziej niebezpiecznych zadań. Nawet upadek z wysokości 1 metra może bowiem skończyć się poważnym urazem, zwłaszcza gdy dojdzie do sytuacji, w której pracownik uderzy o regał, element maszyny czy twarde podłoże. Stąd traktowanie takich prac jako „niegroźnych” jest błędem, który w efekcie może naprawdę sporo kosztować. Na tym etapie bardzo ważne jest właściwe przeszkolenie pracowników. Każda osoba korzystająca z drabiny powinna znać podstawowe zasady bezpieczeństwa, począwszy od sposoby ustawienia sprzętu, przez kwestie takie jak kontrola stanu technicznego czy właściwe zachowanie podczas wchodzenia i schodzenia. W wielu magazynach prowadzone są dodatkowe szkolenia stanowiskowe, gdzie szczególny nacisk kładziony jest przede wszystkim na obsługę drabin magazynowych z podestem oraz barierkami – sposób korzystania z nich różni się od tego, w jaki sposób używamy drabin przystawnych.

Praca na drabinie powyżej 1 metra: kwestie organizacyjne

Jednym z wymogów pracy powyżej 1 metra jest dokładne dokumentowanie stanu technicznego drabiny. Przed rozpoczęciem zadania, pracownik powinien upewnić się, że dana konstrukcja jest stabilna, nieuszkodzona, a także oznakowana tabliczką producenta. W większych firmach zazwyczaj stosuje się listy kontrolne oraz harmonogramy przeglądów, dzięki czemu bardzo łatwo sprawdzić kiedy dany egzemplarz był kontrolowany oraz czy jest on w pełni dopuszczony do użytku. Sama praca na wysokości powyżej 1 metra powinna zostać zorganizowana w taki sposób, by ograniczać do minimum zagrożenia dla innych osób. Stąd też w magazynach, gdzie codzienny ruch jest naprawdę intensywny, nierzadko stosuje się taśmy odgradzające, przenośne słupki czy specjalne lampy sygnalizacyjne. Podobnie na placach budowy czy w miejscach remontów. Zabezpieczenie strefy pracy to niejako obowiązek organizacyjny, dzięki któremu zminimalizujesz ryzyko przypadkowego potrącenia drabiny przez wózek widłowy czy innego pracownika.

Praca na drabinie powyżej 2 metrów: różnice w zabezpieczeniach

Przekroczenie progu dwóch metrów wprowadza zupełnie nowe wymagania BHP. Od tego momentu przepisy nakładają na pracodawcę oraz pracownika obowiązek stosowania specjalistycznych środków ochrony przed upadkiem. Nie chodzi tu więc wyłącznie o zachowanie ostrożności czy krótką ocenę stanu drabiny, a w pełni aktywne użycie sprzętu, który chroni zarówno życie i zdrowie. Pracownik wykonujący zadania na wysokości 2 metrów powinien zostać całkowicie wyposażony w odpowiednie środki ochrony indywidualnej, co w praktyce oznacza między innymi stosowanie szelek bezpieczeństwa ze specjalną linką asekuracyjną, które może zostać przypięte do stabilnego punktu kotwiczenia. W magazynach rolę tego typu punktu bardzo często spełniają specjalne uchwyty, jakie montuje się do konstrukcji regałów lub sufitów. Nie zawsze jednak muszą być zgodne z normami oraz przeznaczone do tego celu. Stosowanie przypadkowych elementów jako punktu zaczepienia jest niebezpieczne, a także niedopuszczalne.

Praca na drabinie powyżej 2 metrów wymaga asekuracji

Praca na drabinie powyżej 2 metrów powinna być nadzorowana przez drugą osobę. Asekuracja nie wymaga jednak wyłącznie towarzystwa; do zadań pracownika stojącego na ziemi jest aktywne monitorowanie stabilności drabiny, a także ostrzeganie przed zagrożeniami jakie pochodzą z otoczenia. Jednocześnie musi on wykazywać gotowość do udzielenia pomocy w razie wystąpienia takiej potrzeby. Tego rodzaju organizacja znacznie minimalizuje ryzyko wypadków, pozwalając na szybszą reakcję – zwłaszcza w momencie gdy sytuacja wymknie się spod kontroli. Ponownie warto zwrócić tu uwagę na fakt, że drabina aluminiowa nie jest przeznaczona do długotrwałego wykonywania pracy. W momencie gdy zadanie wymaga przebywania na wysokości powyżej 2 metrów przez dłuższy czas, przepisy oraz dobre praktyki wskazują konieczność użycia podestu roboczego, rusztowania bądź innego stabilnego urządzenia. W takim przypadku drabina powinna być wykorzystywana wyłącznie jako środek dostępu, nie zaś główne miejsce wykonywania czynności.

HIGHER przedstawia dobre praktyki organizacyjne dotyczące drabin aluminiowych

• Jednym z najważniejszych aspektów wpływających na bezpieczeństwo są przede wszystkim odpowiednio przeszkoleni pracownicy. Szkolenia powinny odbywać się regularnie, z naciskiem na różnicę zasad >1 m i >2 m.

• Strefa pracy na wysokości powinna być zawsze odpowiednio wyznaczona; najlepiej odgradzać ją taśmą, po to by nikt nie decydował się przejść pod drabiną.

• Praca na drabinie nie powinna przekraczać kilkunastu minut. Przy dłuższych czynnościach powinno się używać podestu bądź rusztowania.

• System dwóch osób może uratować życie, dlatego przy pracy powyżej 2 metrów zawsze ważna jest obecność drugiego pracownika.

• Regularna kontrola techniczna drabin oraz prowadzenie szczegółowej dokumentacji stanowi klucz do zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa.

Dbając o powyższe elementy, praca na wysokości będzie o wiele bardziej nieskomplikowana i bezpieczna – zarówno dla Ciebie, jak i osób znajdujących się w najbliższym otoczeniu.

FAQ – PYTANIA I ODPOWIEDZI

#1 Jakie korzyści płyną z przestrzegania zasad pracy na wysokości powyżej 1 i 2 metrów?

Przestrzeganie zasad BHP bezpośrednio wiąże się ze zmniejszeniem liczby wypadków oraz absencjo chorobowych. To również ochrona pracodawcy przez odpowiedzialnością prawną i sposób na wydłużenie żywotności danego sprzętu – drabina aluminiowa nie jest wtedy ani nadmiernie przeciążana, ani niewłaściwie używana. Przestrzeganie zasad pracy na wysokości powyżej 1 i 2 metrów to także lepsza kultura bezpieczeństwa w zakładzie.

#2 Czy praca na drabinie powyżej 2 metrów wymaga zastosowania szelek?

Tak – w przypadku gdy brak jest innych zabezpieczeń, takich jak barierki czy podesty, szelki stanowią niejaką konieczność.

#3 Co zrobić w przypadku, gdy drabina aluminiowa zaczyna niebezpiecznie się chwiać?

W takim przypadku zaleca się błyskawicznie przerwać wykonywanie pracy, sprawdzić podłoże oraz stan drabiny i ewentualnie wycofać ją z dalszego użytku.